{"id":3919,"date":"2024-04-11T14:21:21","date_gmt":"2024-04-11T14:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.parklaan.nl\/?page_id=3919"},"modified":"2025-10-26T13:30:50","modified_gmt":"2025-10-26T13:30:50","slug":"ontwikkeling-borders-en-planten-sint-hubertus","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.parklaan.nl\/?page_id=3919","title":{"rendered":"Ontwikkeling borders en planten Sint Hubertus"},"content":{"rendered":"\n

Op deze pagina houden we de ontwikkelingen van de borders van Jachthuis Sint Hubertus, in Het Nationaal Park Hoge Veluwe, bij. De borders zijn ontwikkeld met droogtebestendige soorten die ook nog eens deerproof zijn. Per jaar vullen we aan welke soorten het goed doen en welke door de edelherten cq rood wild worden gegeten, maar zich herstellen. Dit wordt gemonitord door vrijwilligers die de borders onderhouden en helpen bij het ontwikkelen van de deerprooflijst. Click op de foto of naam voor meer informatie over de planten.<\/p>\n\n\n\n

Planten die het goed doen<\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Geranium macrorrizum ‘Spessart’
Ooievaarsbek<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Salvia ‘Mainacht’
Salvia<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Verbena bonariensis
IJzerhard<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Coreopsis ‘Zagreb’
Meisjesogen<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Liatris spicata
lampepoetser<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Calamintha ‘White Cloud’
Bergsteenthijm<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Achillea ‘Moonshine’
Duizendblad<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Verbascum nigrum
Zwarte toorts<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Teucrium chamaedrys
Echte gamande<\/sub>r<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Origanum ‘Rosenkuppel’
Marjolein<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Sporobolus h. Cloud’
Prairiedropzaad<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Nepeta ‘Veluws Blauwtje’
Kattenkruid<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Brunnera m. ‘Jack Frost’<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Iberis ‘Sneeflocke’
Scheefbloem<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
viola ‘Konigin Charlotte’
Maarts viooltje<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Perovskia ‘Little Spire’
Reuzenlavendel<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Crocosmia ‘Lucifer’
Montbretia<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Sedum ‘Herbstfreude’<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Rudbeckia ‘City Garden’<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Boltonia asteroides ‘Snowbank’
Schijnaster<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Geranium ‘Ann Folkard’ Ooievaarsbek<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Phlomis russelaria brandkruid<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Planten waarvan vooral de bloemen worden gegeten door het roodwild<\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Euphorbia ‘Senior’ Wolfsmelk<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Carex ‘Irisch Green’
Zegge<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Rudbeckia missouriensis
Zonnehoed<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Kniphofia ‘Bees Lemon’
Vuurpijl<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Kniphofia ‘Moontone’
Vuurpijl<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Echinacea ‘Pretty Parasols’
Zonnehoed<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Gaura ‘Wurling Butterfly’
Prachtkaars<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Aster ‘Pink Star’
Herfstaster<\/sub><\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

De ontwikkeling in het kort<\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Begin oktober 2021 zijn de borders aangeplant. Omdat de planten direct van de kwekerij kwamen en dus nog lekker sappig zijn, worden de borders, de eerste jaren, in het voorjaar afgeschermd door gaas. Door geen water of voedingstoffen te geven zullen de planten langzamer groeien, compacter en steviger worden.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De groei van de borders wordt door vrijwilligers gemonitord. Hierdoor kunnen we inspelen op ontwikkelingen. In de zomer 2022 zijn de borders goed gegroeid. De netten zijn eind mei verwijderd, op het moment dat de planten er doorheen begonnen te groeien. Veel planten hadden een fantastische bloei. Dat was natuurlijk heel wat gezien de droogte van dat eerste groeiseizoen. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
border zomer 2022<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

In 2023 zijn de netten in maart al verwijderd. Eind 2023 bleek dat een van een aantal soorten toch onderdelen worden gegeten zoals de bloemen van de Echinacea en Rudbeckia. Een soort als Gaura, die het eerste jaar volop had gebloeid kwam nu bijna niet in bloei.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
border oktober 2023<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Er zijn gelukkig veel soorten die niet of nauwelijks worden gegeten; Aster, Carex, Geranium, Oreganum, Perovskia, Phlomis, Salvia, Sporobolus, Teucrium, Verbascum en Viola. Daarbij zitten ook een paar soorten die wel gegeten worden maar goed blijken terug te groeien zoals de aster en Gaura.<\/p>\n\n\n\n

In 2024 zijn de borders aangevuld met nieuwe droogte bestendige en deerproof soorten; Crocosmia, Boltonia, Calaminta, Achillea, Coreopsis grandiflora, Liatris en Iberis. Daarbij was het natuurlijk ook belangrijk dat de bloei in de zomer weer een hoogtepunt kan bereiken. De planten bleken niet allemaal op deze plek goed te groeien. De Coriopsis grandiflora bleek toch opgegeten te worden, terwijl een aantal planten gewoon is verdwenen. De kant van het Theehuis had overigens de meeste uitval. Wellicht omdat deze kant na sluitingstijd rustiger is. Aan de kant van het speelhuisje worden af en toe ook s’avonds gasten ontvangen.<\/p>\n\n\n\n

In 2025 zijn de borders opnieuw aangevuld, nu met grotere planten zodat ze beter kunnen opboxen tegen de bestaande soorten. De nieuwe soorten zijn Brunnera macrophylla ‘Jack Frost’, Coreopsis verticillata ‘Zagreb”, Geranium ‘Ann Forkland’, Rudbeckia fulgida ‘City Garden’ en Sedum ‘Herbstfreude’.<\/p>\n\n\n\n

De losse netten zijn vervangen door gaaswerk en dit jaar langer aanwezig geweest. De eerste planten die door het gaas dreigden te prikken zijn teruggesnoeid. <\/p>\n\n\n\n

De oude planten, die dus deels gegeten worden hebben we laten staan om te kijken hoe zij zich verder ontwikkelen en of ze elk jaar opnieuw worden gegeten of dat ze hier doorheen kunnen groeien. Op deze manier willen we voor deze plek een passende deerprooflijst ontwikkelen.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

2025 was een goed jaar. De planten zijn goed gegroeid. Alleen een enkele Crocosmia en Verbascum hadden vraatschade. De Asters, en Gaura zijn dit jaar goed gegroeid. Ook de Boltonia is goed door ontwikkeld. Soorten die vrijwel waren verdwenen als de Rudbeckia missouriensis en Echinacea prikken toch op een enkele plek door. Er ontstaat, over het groeiseizoen gezien, een mooi gevarieerd beeld. <\/p>\n\n\n\n

De twee borders ontwikkelen verschillend. Naast de verschillen die ontstaan zijn door vraat en meer of minder inboet zijn er ook andere factoren die er voor zorgen dat de verschillen groter worden. De oorzaak is ons (nog) niet bekend. Soorten die in de ene border goed groeien zijn in de andere border vrijwel verdwenen. Een voorbeeld is de Iberis bij het Theehuis en de Aster in de helft van de border aan de kant van het speelhuisje. <\/p>\n\n\n\n

Meer over het ontwerp<\/a> van de border bij het Jachthuis.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op deze pagina houden we de ontwikkelingen van de borders van Jachthuis Sint Hubertus, in Het Nationaal Park Hoge Veluwe, bij. De borders zijn ontwikkeld met droogtebestendige soorten die ook nog eens deerproof zijn. Per jaar vullen we aan welke soorten het goed doen en welke door de edelherten cq rood wild worden gegeten, maar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_mo_disable_npp":"","advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":"","footnotes":""},"class_list":{"0":"post-3919","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"entry"},"coauthors":[],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/www.parklaan.nl\/?author=1","display_name":"admin"},"relative_dates":{"created":"Geplaatst 2 jaar geleden","modified":"Bijgewerkt 6 maanden geleden"},"absolute_dates":{"created":"Geplaatst op 11\/04\/2024","modified":"Bijgewerkt op 26\/10\/2025"},"absolute_dates_time":{"created":"Geplaatst op 11\/04\/2024 2:21 pm","modified":"Bijgewerkt op 26\/10\/2025 1:30 pm"},"featured_img_caption":"","featured_img":false,"series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3919"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4891,"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3919\/revisions\/4891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.parklaan.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}