Ontwerp sorties Amersfoortseweg

Parklaan landschapsarchitecten heeft in opdracht van de Provincie Utrecht en het projectbureau Heel de Heuvelrug de opdracht gekregen om een ontwerp en een plan van aanpak te maken voor de sorties van de Amersfoortseweg. 

aweg-sortie-18zuid.jpg

De Amersfoortseweg is in 1653 ontworpen door Jacob van Campen. De sorties of dwarswegen waren een belangrijk onderdeel van het ontwerp. De dwarswegen verbonden de heidevelden aan de noord- en zuidkant van de weg met elkaar. Daarnaast vormden de sorties de grens van de uit te geven vakken. De sorties lagen 100 Rijnlandse roede of 376 meter uit elkaar. Het was de bedoeling dat in de vakken landgoederen zouden worden gevestigd. 

bouwsteen van campen.png
sortie volgens Jacob van Campen

Uit de inventarisatie van de circa 50 sorties bleek dat geen sortie een zelfde opbouw heeft, maar dat restanten van de karakteristieke wallen vaak nog aanwezig waren. De enorme hoeveelheid aan sorties en de vele verschillende gebruiksfuncties en eigendomssituaties vragen om een andere aanpak dan een ontwerp dat op één moment moet worden uitgevoerd. 

aweg-structuurplan-sorties.png
structuurplan sorties

Om de sorties herkenbaar te maken is een ontwerpstrategie ontwikkeld op basis van gebruik, zichtbaarheid en herkenbaarheid. Door een verkeersfunctie blijven de sorties behouden. Dit kan de ontsluiting van een kavel zijn maar ook een fiets- of wandelpad. Als dichtgegroeide sorties weer open worden gemaakt, zijn ze zichtbaar vanaf de Amersfoortseweg. Door het profiel van de sorties specifiek te maken met een eikenwal ontstaat een onderscheid met gewone wegen. Per sortie is gekeken wat de meest wenselijke situatie is. Dit wensbeeld kan bij een aanpassing van een sortie gebruikt worden als inspiratie. 

pva-sortie 18 noord.png

Het sterke ritme van de sorties kan niet met groene middelen beleefbaar worden gemaakt. Voor dit onderdeel van het project hebben samenwerking gezocht met Paul de Kort. Bij elke sortie wordt een Maatstaf geplaatst. Een Maatstaf een moderne versie van de vackpael die bij het uitzetten van de sorties werd gebruikt. De Maatstaaf is afgeleid van een landmeetbaak. Het Rijnlandse en huidige meetsysteem zijn op de Maatstaaf af te lezen. Daarnaast bevat elke Maatstaaf een hoogte aanduiding waardoor de helling van de Amersfoortseweg afleesbaar is. 

aweg-vackpael.jpg
Maatstaf

aweg-maatstaf-04-2.jpg

Naast de Maatstaven zijn een aantal plekken aangewezen waar de een kwaliteitsimpuls gecombineerd kan worden met de verbeelding van het verleden. Eén van de plekken is de Galgeberg in Amersfoort . De Amersfoortseweg was gericht op deze heuvel met galg. Op deze nu vrijwel onzichtbare plek wordt opnieuw een relatie gelegd met het maatsysteem dat Jacob van Campen gebruikte en met de galg die er eens stond. 

aweg-structuurplan-ritme.png

structuurplan ritme sorties

Het resultaat van deze studie is weergegeven in het rapport ‘ Sorties Amersfoortseweg’ plan van aanpak en voorstellen tot verbeelding. Bij het rapport zijn twee uitgebreide bijlagen met factsheets van alle sorties. Roland Blijdenstijn (Provincie Utrecht) heeft op basis van de nu bekende ligging van sorties een waardering gemaakt van de vakken. Indien u meer wilt weten over dit plan of geïnteresseerd bent in het rapport kunt u ons mailen of bellen.

Andere plannen die wij voor de Amersfoortseweg en sortie N238 hebben gemaakt zijn:
Langetermijnvisie Amersfoortseweg
Landschapsplan Amersfoortseweg
Inrichtingsplan Omleiding den Eik
Inrichtingsplan fietspad N238 met
de Tijdtafel 

Meer informatie over de Amersfoortseweg op de buitenplaatsensite van de Provincie Utrecht