Bouwen als kans

beleidsondersteunend advies voor het bouwen in het landelijkgebied van de drie noordelijke provincies

In de noordelijke provincies is met betrekking tot het bouwen in het landelijk gebied onbewust veel ervaring opgedaan. De kennis is echter verspreid en heeft nog niet geleid tot een brede discussie of actief beleid. De centrale vraag is: wanneer het bouwen een verrijking betekent voor het landelijk gebied en op welke wijze beleid ten aanzien van dit onderwerp kan worden ontwikkeld?

nieuwe-motor2.jpg

De economische motor van het landschap verandert
De traditionele productiefunctie van het platteland is aan grote verandering onderhevig. Het aandeel werkgelegenheid in de landbouw is nog maar klein. Met het verdwijnen van de landbouw als motor, zal ook het landschap van karakter veranderen. Wie zijn de nieuwe beheerders van de rust, ruimte en stilte? De vraag is welke functies de nieuwe motor van het landschap vormen. Een aantal functies zijn al bezig met de verovering van de ruimte; ecologie, wonen, recreatie en toerisme.


Het platteland wordt landstad
Mobiliteit, financiële draagkracht, woonwensen en vrijetijdsbesteding zorgen voor een veranderend gebruik van stad en platteland. De stedelijke- en plattelandscultuur groeien steeds meer naar elkaar toe. Het stedelijk leven is niet meer gebonden aan de stad als stedelijke identiteit. Het stedelijk leven kan overal plaatsvinden, ook op het platteland. Daarbij is er een spanning tussen de gewenste agrarische idylle en de stedelijke functies zoals wonen, werken en mobiliteit.

De nieuwe vorm van de stad verbindt het stedelijke en het landelijke met elkaar. Er ontstaat een netwerk waar ieder zijn eigen stad en landschap uit creëert. Deze ontwikkeling waarbij wonen, recreatie en toerisme centraal staan, is een nieuwe impuls voor de ontwikkeling van het landschap.

Een logisch gevolg van deze ontwikkeling is de toename van het bouwen in het landelijk gebied. Een naar ons idee interessante mogelijkheid voor het Noorden is een platteland met een evenwicht tussen stilte, leegte, groene ruimte en bebouwde ruimte. Het bouwen wordt ingezet als kans. Het is een motor om de kwaliteit van het landschap te benutten, te verbeteren en aan te passen aan de veranderende samenleving. Het is daarvoor noodzakelijk dat het keurslijf van ruimtelijke ordeningsregels flexibel en op de plek toegespitst wordt ingezet.

collage_gevoelsgrens2_roodg.jpg


collage_gevoelsgrens_roodgr.jpg

Bouwen als kans
Landschappelijke kwaliteit van het bouwen bestaat uit het evenwicht tussen esthetiek en functioneeleconomische aspecten. De esthetische kwaliteit is een meer stedelijk fenomeen en van groot belang voor de nieuwe bewoners, de recreatie en het toerisme. Voor de streekbewoners zijn de functioneeleconomische en culturele aspecten minstens zo belangrijk. De wederzijdse afhankelijkheid vormt de basis voor acceptatie van het bouwen. Het gebouw moet een onmisbaar onderdeel zijn van een mooi en goed functionerend landschap. Als het gebouw verdwijnt, is het landschap niet meer compleet. Verschillende partijen moeten voordeel hebben van de ingreep in het landschap. Dit geldt voor alle soorten landschappen. Integrale planvorming, waarbij gebouw en omgeving in samenhang worden ontworpen, vormt de basis.

collage-gebouw4kopie.jpg